История
TARİH - Ravno köyü

TARİH

          Ravno köyü, Kuzeydoğu Bulgaristan’da, Deliorman’ın batı kesiminde bulunmaktadır. Razgrad'tan Kubrat'a doğru 28 km uzaklıktadır. Bölgede çevre yolu olan tek köydür. Ne zaman, kimin tarafından, hangi adla kurulduğunu gösteren yazılı bir belge, veya başka bir kaynak, söylenti ve efsane, günümüze kadar bulunmamıştır. İstanbul Osmanlı Arşivleri Müdürlüğü’nde mevcut olan, 1530 yılı tarihli, 384 sayılı “Tapu Tahrir Defteri’’ sicilinde, Uzunlar köyünden ilk defa bahsedilmiştir. Dere Mahallesi, Orta Mahalle ve Küçük Mahalle olmak üzere üç mahalleden oluşmuştur. Mahallelеrin arasında bulunan uzun ova alanları var olmasından, daha sonra Uzuncaalan adını almıştır. Günümüzde Dere mahallesi Kamenovo köyündedir.
          Köy sakinlerinin çoğu Orta Mahalle'de yaşıyor. Müslümanların resmi ve temsilî ibadethanesi- camii, bu mahallede bulunuyor. İstanbul Osmanlı arşivlerinde muhafaza edilen, belgeden anlıyoruz ki, Razgrad kadısının sultan sarayına yazdığı mektupta, 1667 yılında Uzuncaalan köyünde Mustafa adında bir adam, ibadet için evini bağışlamış ve saraydan gelen mektupta kişiye 1000 akçe ödül verilmesi ve camiye hatip tayin edilmesi buyurulmuştur. Caminin adı Mustafa cami kalmış. Kandillere hizmet eden sülâlenin adı ise Kandilciler olmuş– bugünkü Kanderciler. 1792 yılında, köyde yaşayan Bulgar’lar ve Türk’ler, cami etrafında, soyguncu çetesi ile köyü basan, Rusçuk ayanı Tirsinikli İsmail’e karşı savaşmışlar. Caminin alt tarafında, köyün belediye binası varmış. 1952 yılında yıkılmış ve yerine Türk okulu inşa edilmiş. Bugün Anaokuludur. Mahallenin doğu kesiminde, Bulgarlar yaşıyormuş. 1853-1856 Kırım Savaşı'ndan sonra, on dokuzuncu asrın başında kurulan, Güzelcealan- bugün Kamenovo, köyüne taşınmışlar. Bürhan Feyzulov'un evin önündeki meydanda, alçak bir binada tapınakları– kiliseleri varmış. Bulgarlar’ın Güzelcealan köyüne yerleşmesinden sonra, terkedilen bina kendinden yıkılmış. Mezarlıkları ise bugünkü Maşatlık arazisinde imiş. Bu mahalledeki Türkler’in çok büyük bir kısmı 1790 ve 1878 yılları arasında Svalenik, Osenets, Blagoevo, Razgrad ve başka yerleşim yerlerinden gelip yerleşmişler. Orta Mahalle ile Dobrucan mahallesi arasında uzun bir ova var. İki mahalleyi birbirine bağlayan köprü 1952-1953 yıllarında inşa edilmiş.
          Orta Mahalle ve Küçük Mahalle arasında yabani armutların bulunduğu geniş ve uzun bir ova varmış. 1922'den sonra, Romanya hükümetinden kovulan, 120'den fazla Bulgar ailesi, başta Zafirovo, Antimovo, Bradvari, Kalipetrovo, Belitsa, Sânovo, Srebırna ve diğer köylerden olmak üzere, bu ovada yeni bir mahalle oluşturmuşlar ve Dobrucan mahallesi adını almış. Mahallenin güneyinde, 1935'te terk edilen, 35 dekar eski Müslüman mezarlığı varmış. 1950 yılında, mezarlığın arazisi, yeni kurulan Tarım Ziraat kooperatifi (TKZS) avlusu için ayrılmış. Günümüzde, burada tarımcı Hüseyin Fеyzulov’un ve iki tarım kooperatifin binaları var. 1863'ten sonra bu arazinin güneydoğusunda Çerkez mahallesi kurulmuş. 1878 yılında Çerkez’ler burayı terk edip Türkiye’ye göç etmişler. Köyün merkezi Dobrucan mahallesindedir. Mahalleye yerleşen Bulgarlar, kilise encümenliği önderliği altında, özel ayrılan araziye, 1934 yılında, küçük bir tapınak (kilise) inşa etmişler. 1963 yılında binanın içinde tadilât yapılmış ve çan kulesi inşa edilip, küçük bir kiliseye dönüştürülmüş. Köy merkezinde bulunan binaların inşa edilme seneleri şöyledir: Eski dükkânlar 1949 yılında, eski fırın 1949 yılında, daha sonra 1980 yılında postaneye dönüştürülmüş, muhtarlık binası 1954 yılında, 1961 yılında köy parkı, yeni dükkânlar binası 1980 yılında, 1981 yılında emekliler kulübü, terzi atölye binası 1986-1988 yılları arasında, yeni fırın ise 1992 yılında inşa edilmiştir. Kültürevi (çitalişte) 1927 yılında kurulmuş. İlk önce özel bir evde faaliyet göstermiş. 1940 yılında, özel ayrılmış araziye iki odalı küçük bir Kültürevi (çitalişte) inşa edilmiş. 1970 yılında, iki katlı büyük bir binaya dönüştürüldü. Binada kütüphane, ritüeller odası ve 220 sandalyeli büyük bir salon bulunmaktadır.
          Küçük Mahalle köyün batı kesiminde bulunmaktadır ve en eski mahallelerden biridir. Burada ekseriyetle Türkler yaşamaktadır. İlk yerleşenlerin, hayvancılıkla geçinen yörüklerin, kışlak yeri olarak kurulmuş olduğu tahmin edilmektedir. Cuguşlar, Kundaksızlar, Hafızlar, Kozlar (daha sonraları Hacıömerler, Çobanlar), Fiziler, Beslemeler, Çemrekler, İbçavuşlar, köyün en eski sülâleridir. Çok daha sonra Dere mahallesinden (Güzelceala– Kamenovo’dan) Kulalar, Deliismailler, Ceferler, Körhasanlar aileleri mahalleye yerleşmişler. Beytullalar sülâlesi ise Kubrat belediyesine bağlı, Drânovo mahallesinden, oraya ise Macaristan’dan geldiği bilinmektedir. Bu mahallede, şu anda faal olmayan, köydeki en eski Müslüman ibadet evi, mesçit bulunmaktadır. Mahallenin batı tarafında "Çakmaklık" adında bir arazi var. Burada Paris'ten arkeologlar, Varna arkeologları ile birlikte, saha çalışması yaptılar. 7000 yıl önce çakmaktaşı elde etmek ve işlemek için, insan aktivitesi bulunduğunu ispatladılar. Küçük Mahallenin alt tarafında, Senovo kasabası yönünde, yaz aylarında, yürüklerin hayvanlarını otlattığı ve yetiştirdiği Yaylân denilen uzun bir arazi var. Ürettiği ve yetiştirdikleri hayvanları kış aylarında, kışlak yeri olan Küçük mahalleye topluyormuşlar. Mahallenin güneyinde yeni Hristiyan ve Müslüman mezarlıkları bulunur. Yakınında ise Ravno köyü ormanı başlıyor. Ormanın bir kolu Kamenovo köyünden geçip, Glodjevo kasabasına, oradan da Belovets ve Smirnenski köyüne kadar uzanır. Diğer kolu Topçii ve Pobit Kamık köyleri arazilerden geçip, Voden’e ermektedir. Köy elektriklendirilmiştir. Su şebekesi, PTT şubesi ve sağlık evi mevcuttur.
          Günümüzde Ravno köyü çalışma ve yaşama fonksiyonları azalmış ve çökmüş bir köy durumundadır. Genç aileler köyü terk edip, Razgrad'a ve diğer şehirlere taşınıyor. Bir kısmı yurt dışında çalışıyor ve yaşıyor. Şehirlerde ve yurt dışında yaşayanlar, atalarının evlerini koruyor ve yaz aylarında bahçelerinde çalışmaktadırlar.


İsmail Abtulov